Herinrichting Millenerstraat

Rioolvervanging Millenerstraat: hoe de gemeente omgaat met de veiligheid van woningen en bewoners

Over de voorbereiding van de herinrichting Millenerstraat in Nieuwstadt, gemeente Echt-Susteren
14 maart 2026

Wat gebeurt er in de Millenerstraat?

De gemeente Echt-Susteren vervangt de riolering onder de Millenerstraat in Nieuwstadt. De oude riolering wordt weggehaald. Er komen twee nieuwe buizen: een voor afvalwater en een voor regenwater. Daarna krijgt de straat nieuwe bestrating.

De werkzaamheden zijn direct na carnaval 2026 gestart. Aanstaande maandag begint de aannemer, Den Ouden Infra, aan het traject tot Millenerstraat 12.

Bij dit soort werk moet de gemeente zich houden aan wetten en regels. Die regels zijn er om woningen en bewoners te beschermen. Dit artikel beschrijft hoe de gemeente Echt-Susteren daarmee omgaat. Alle genoemde documenten zijn in te zien op het tabblad Documenten.

1. De funderingen: wat de gemeente weet maar niet onderzoekt

De bodem in Nieuwstadt bestaat uit “uiterst siltige leem” — in de volksmond “Limburgse klei” genoemd. Dat is ook vastgesteld door het bodemonderzoek dat de gemeente heeft laten uitvoeren. Dit type grond drukt veel meer samen wanneer het grondwater zakt dan bij zand.

De huizen aan de Millenerstraat dateren bijna allemaal van vóór 1970. Woningen uit die tijd staan op een zogenaamde “fundering op staal”: een gemetselde of betonnen strook die direct op de grond rust, zonder heipalen. Veel funderingen in Nieuwstadt zijn bovendien met kalk en leem gemetseld, omdat cement vroeger te duur was.

Dit is in Nieuwstadt algemeen bekend. De gemeente weet dit ook, want de gemeente behoort dit te weten. Toch schrijft de eigen adviseur van de gemeente in het bemalingsplan:

“Er bestaat momenteel géén inzicht in de funderingswijze van de bebouwing rondom de werken.”

Op de informatieavond van 1 december 2025 reageerde de gemeente met de woorden dat zij “toch niet alle funderingen kunnen gaan controleren”. Maar de gemeente hoeft niet elke fundering apart te controleren om te weten dat vrijwel alle funderingen oud en kwetsbaar zijn. De conclusie is onvermijdelijk: alle funderingen staan “op staal” op instabiele leemgrond en zijn kwetsbaar voor eenzijdige afgraving en bemaling.

Dat de gemeente zich verschuilt achter het argument dat het “ondoenlijk” is om elke fundering te onderzoeken, doet niets af aan die conclusie. De gemeente weet — of behoort te weten — dat de funderingen kwetsbaar zijn. Dat de gemeente vervolgens geen preventieve maatregelen treft om die funderingen te beschermen, is niet te rijmen met haar wettelijke zorgplicht.

2. Het bemalingsplan: 15 meter zand in plaats van klei

Om een droge sleuf te krijgen voor het nieuwe riool pompt de aannemer grondwater weg. Dat heet “bemaling”. De gemeente heeft hiervoor een bemalingsadvies laten opstellen door Aelmans Milieu.

Dat advies gaat uit van een ondergrond van “voornamelijk zand” tot 15 meter diep (bemalingsadvies, paragraaf 5.3, pagina 19). Op basis van die aanname concludeert de adviseur dat zettingen — verzakkingen — “nagenoeg uitgesloten” zijn.

Maar diezelfde gemeente heeft eerder een bodemonderzoek laten uitvoeren (VBO Bodemonderzoek, boorstaten pagina 38-44). Dat onderzoek laat iets heel anders zien. Bij 6 van de 13 boringen in de rijweg — precies waar de funderingen van de woningen op staan — zit al vanaf 50 tot 60 centimeter diepte “uiterst siltige, natte” grond. Dat is geen zand. Dat is klei.

De gemeente beschikt dus over twee documenten die elkaar tegenspreken. Het bodemonderzoek toont klei aan. Het bemalingsadvies gaat uit van zand. De gemeente heeft het bemalingsadvies met de onjuiste aanname laten staan.

3. Het gevolg: 5 millimeter op papier, 10 tot 30 millimeter in werkelijkheid

Het verschil tussen zand en klei is geen detail. Het bepaalt hoeveel de woningen kunnen verzakken:

• Bij een ondergrond van zand: verwachte verzakking 0 tot 5 millimeter
• Bij een ondergrond van siltige leem: verwachte verzakking 10 tot 30 millimeter

Een verzakking van 10 tot 30 millimeter veroorzaakt scheuren in muren, klemmende deuren en ramen, en in het ergste geval structurele schade aan de woning. Het volledige onderzoeksrapport over zettingen door bemaling is beschikbaar op deze website.

Door in het bemalingsplan uit te gaan van zand in plaats van de werkelijke kleigrond, houdt de gemeente op papier rekening met zettingen tot maximaal 5 millimeter. De werkelijke zettingen kunnen twee tot zes keer zo groot zijn. Het verschil is het verschil tussen “geen probleem” en “scheuren in de muur”.

4. Geen preventieve maatregelen

Op basis van de verdraaide ondergrondgegevens in het bemalingsplan — zand in plaats van klei — heeft de gemeente geen preventieve maatregelen getroffen om grotere zettingen te voorkomen. Preventieve maatregelen zijn maatregelen die schade vóórkomen, bijvoorbeeld:

• Een grondkerende wand tussen de sleuf en de funderingen
• Een waterkerende constructie om grondwaterverlaging onder de woningen te beperken
• Retour-infiltratie: weggepompt grondwater terugleiden naar de bodem onder de woningen
• Aanpassing van de bemaling per strooksegment op basis van de werkelijke bodemopbouw

Geen van deze maatregelen is opgenomen als voorschrift in het bestek, de opdracht aan de aannemer. De gemeente heeft uitsluitend reactieve maatregelen getroffen.

5. Alleen reactieve maatregelen: registreren wanneer het al misgaat

De gemeente had aanvankelijk in het bestek géén woningopname en géén monitoring van de woningen opgenomen. Bij de Haverstraat, Cremerstraat, etc. was die opname nog wel voorgeschreven. Bij de Randenborgweg al niet meer en bij de Millenerstraat dus ook niet. Pas nadat een bewoner een formele klacht en aansprakelijkheidstelling indiende, kwam de gemeente op de informatieavond van 1 december 2025 daarop terug.

Inmiddels zijn er, voor bewoners die dat wilden, foto-opnames van de woningen uitgevoerd, zettingsbouten geplaatst en trillingsmeters geïnstalleerd. Maar dit zijn uitsluitend reactieve maatregelen:

• Foto-opname: legt de staat van de woning vast vóór de werkzaamheden, maar voorkomt geen schade
• Zettingsbouten: meten wanneer verzakking optreedt, maar voorkomen geen verzakking
• Trillingsmeters: registreren trillingen, maar voorkomen geen trillingen

Deze maatregelen registreren alleen wanneer het al misgaat. Zij beschermen de woningen niet. De woningen zijn net zo kwetsbaar als zonder deze maatregelen. Het enige verschil is dat de schade achteraf beter te bewijzen is — mits de metingen goed worden uitgevoerd en de resultaten beschikbaar worden gesteld aan de bewoners.

6. Eerdere schade bij bewoners in de omgeving

De Millenerstraat is niet de eerste straat in Nieuwstadt waar de riolering wordt vervangen. Bij voorgaande rioleringswerken aan de Randenborgweg en de Haverterstraat hebben bewoners al schade geleden door vergelijkbare onzorgvuldigheden in de voorbereiding en uitvoering.

Een concreet voorbeeld: aan de Randenborgweg ontstonden scheuren in verschillende ruimten van een woning, waaronder de badkamer, doordat de aannemer de te vervangen rioolbuizen in de grond met zwaar materieel kapot sloeg. De bewoner bleef achter met circa € 25.000 aan schade. De verantwoordelijke projectleider van de gemeente kwam met een compensatie van € 650.

Dat is niet eens 3% van de schade. De gemeente bood de bewoner een fooi aan voor schade die door haar eigen project was veroorzaakt.

7. Een bewoner luidt al maanden de noodklok

Juni 2025: Een van de bewoners heeft de gemeente al sinds juni 2025 gewezen op fouten in het bestek. Hij wees op de tegenstrijdigheid tussen het bodemonderzoek en het bemalingsadvies, op het ontbreken van een woningopname, en op het ontbreken van preventieve maatregelen. De gemeente heeft tot op heden geweigerd om inhoudelijk in te gaan op deze bevindingen.

November 2025: Na maanden zonder inhoudelijk antwoord diende de bewoner een formele klacht en aansprakelijkheidstelling in.

1 december 2025: Op de informatieavond kondigde de gemeente alsnog foto-opnames, zettingsbouten en trillingsmonitoring aan. De gemeente deed ook toezeggingen aan de bewoner. Die toezeggingen zijn niet nagekomen.

De Nationale Ombudsman: Omdat de gemeente de formele klacht niet in behandeling nam, wendde de bewoner zich tot de Nationale Ombudsman. De Ombudsman wees de gemeente erop dat zij wettelijk verplicht is de klacht te behandelen. Een maand later is er nog niets gebeurd. De klacht is genegeerd.

Op grond van de opdracht van de gemeente, hoeft de aannemer daar niets aan te doen en hoeft de gemeente dat ook niet te controleren. Aannemer Den Ouden, heeft een goede reputatie en neemt hopelijk op eigen initiatief preventieve maatregelen.

8. Historische waarschuwing: 1937

Op zaterdag 19 juni 1937 stortte tijdens rioleringswerkzaamheden de voorgevel in van Millenerstraat 57 (nu nummer 16). Twee arbeiders uit Nieuwstadt, Leonard Stevens (33) en Karel Stefens (47), kwamen om het leven. Drie kinderen die in de woning sliepen, bleven wonder boven wonder ongedeerd.

Uit het proces-verbaal van de Rijksveldwacht bleek dat de gevel “vermoedelijk door het uitgraven van meergenoemde gleuf van onderen [was] uitgezakt”. Bijna 90 jaar later wordt in dezelfde straat opnieuw gegraven, in dezelfde kleigrond, naast dezelfde oude funderingen. Maandag start het traject tot de bewuste gevel, die na de instorting indertijd opnieuw is opgemetseld.

9. In strijd met wet- en regelgeving

De handelwijze van de gemeente is in strijd met: de Omgevingswet (zorgplicht), de Bodemrichtlijn Rijkswaterstaat, SBR-richtlijn A (trillingen), BRL 5024 (bouwkundige opnamen), CUR-richtlijn 223 (monitoring bouwputten) en jurisprudentie van het Gerechtshof Den Haag.

Conclusie

De gemeente weet dat de ondergrond uit klei bestaat, maar rekent met zand. De gemeente weet dat de funderingen oud en kwetsbaar zijn, maar heeft geen preventieve maatregelen voorgeschreven. De enige maatregelen registreren schade, maar voorkomen die niet.

Het niet treffen van preventieve maatregelen levert de gemeente één voordeel op: lagere kosten. Die kostenbesparing gaat ten koste van de stabiliteit van de woningen en de veiligheid van de bewoners.

De aannemer graaft. De bewoners wachten. En de funderingen staan er vooralsnog onbeschermd bij.

Wat als er schade ontstaat?

De gemeente heeft een nadeelcompensatieregeling. Er zijn drie routes: (1) C.A.R.-verzekering bij fout van de aannemer, (2) nadeelcompensatie bij rechtmatig handelen (2% eigen risico), (3) civiele aansprakelijkheid bij nalatigheid (volledige vergoeding).

Voorbeeld: Bij € 50.000 schade aan een woning van € 300.000: bij rechtmatig handelen is het eigen risico € 6.000. Bij nalatigheid krijgt de bewoner de volledige € 50.000 vergoed.

Extra parkeerruimte voor wie?

16 maart 2026

Met de herinrichting van de Millenerstraat verdwijnen veel parkeerplaatsen. Menige bewoner zal zich afvragen hoe dat straks gaat. Helemaal na het lezen van de verkiezingsfolder van PNES “Hart voor Nieuwstadt”.

Even terug in de tijd. Op de eerste informatieavond over de herinrichting van de Millenerstraat op 19 oktober 2023 presenteerde wethouder Meuwissen het nieuw aan de Millenerstraat aan te leggen parkeerterrein als een parkeerterrein voor de bewoners van de Millenerstraat. Daarmee zou het verlies aan parkeerplaatsen in de straat worden gecompenseerd. Ook zou er geen sprake zijn van extra verkeers- en parkeerdruk door aanpassingen aan de Markt.

In de verkiezingsfolder van PNES “Hart voor Nieuwstadt” staat echter:

“De afgelopen vier jaar is er fors geïnvesteerd om de leefbaarheid in Nieuwstadt te verbeteren. We hebben een aantal mooie projecten voor u kunnen realiseren: De dorpskern van Nieuwstadt heeft een flinke opwaardering gekregen. Wegen en riolering zijn vernieuwd aan de Beijerstraat, Susterderweg, Gouverneur Houbenstraat, Haverterstraat, Oude Staat, Cremerstraat, Haageinde, Limbrichterstraat, Aan de Linde, Haverterweg en Randenborgweg. De werkzaamheden aan de Millenerstraat zijn in februari gestart. Hierbij wordt extra parkeerruimte gecreëerd bij het gemeenschapshuis.

...In de afgelopen jaren is er veel gebeurd, maar we zijn nog lang niet klaar. Ook in de komende periode willen wij ons met volle ambitie blijven inzetten voor een leefbaar, sterk en toekomstbestendig Nieuwstadt. Onze plannen voor de periode 2026-2030:

Markt
De Markt verdient een andere uitstraling: van parkeerplaats naar een levendig dorpsplein met een sterke sociale functie en een groene uitstraling. Het milieupark krijgt deels een andere plaats in Nieuwstadt. De voorbereidingen hiervoor zijn al gestart.

Gemeenschapshuis.
“Ut Gemeinsjapshoes” krijgt een steeds belangrijkere rol. We steunen het initiatief van het Stichtingsbestuur om complete (ver)nieuwbouw op de huidige locatie te realiseren. Zo blijft het een centrale en toegankelijke ontmoetingsplek voor iedereen. Gepland is om in 2027 te starten met de bouw.”

Twee zaken vallen op:

• “wordt extra parkeerruimte gecreëerd bij het gemeenschapshuis”
• “Markt... van parkeerplaats naar ...”

Komt hier de aap, nee apen, uit de spreekwoordelijke mouw? En waarom gaat het toch steeds om parkeerruimte bij het gemeenschapshuis? PNES wil een gemeenschapshuis in elke kern. Dan kan iedereen toch lopend of met de fiets naar het eigen gemeenschapshuis? Dus wat hangt ons boven het hoofd? Dat het parkeerterrein nodig is voor bezoekers van buiten Nieuwstadt? Maar die hebben toch hun eigen gemeenschapshuis? Wat is dit voor waanzin?

En dan de Markt. Ja, er komen nieuwe parkeerplaatsen tussen de Limbrichterstraat en het spoor. Maar dat lost al een ander probleem op, namelijk de parkeerdruk door de gasten van de horeca-gelegenheden. Hoeveel parkeerplaatsen gaan er verdwijnen van de Markt? En hoeveel komen erbij minus horeca-bezoekers aan de Limbrichterstraat. En welk stuk willen bezoekers en bewoners van de Markt lopen? Naar de Limbrichterstraat of naar de Millenerstraat? Zeker bezoekers die met de auto boodschappen komen doen bij Boon. Die steken sneller langs het Kerkhof door naar de Millenerstraat, waar een nieuw parkeerterrein komt.

Dus voor wie is dat parkeerterrein Hub? Jouw ambtenaren hebben dat allang al uitgerekend en jij kent de uitkomst. Waarom vertel je dat niet aan ons? Omdat je ons een worst voor hebt gehouden, terwijl je ons ondertussen opzadelt met een enorm tekort aan parkeerplaatsen?

En wat bedoel je met “Het milieupark krijgt deels een andere plaats in Nieuwstadt. De voorbereidingen hiervoor zijn al gestart.”? Dat de helft naar de Limbrichterstraat en de andere helft naar de Millenerstraat gaat?

Bekijk de volledige verkiezingsfolder van PNES “Hart voor Nieuwstadt” (PDF)

Glijbekisting: gebruikt of niet?

18 maart 2026

Goed nieuws: de aannemer neemt zelf initiatief

In het grasperk aan de Millenerstraat staan twee grote stalen panelen. Dit zijn panelen van een zogenaamde glijbekisting — ook wel sleufbekisting of slide rail systeem genoemd. De aannemer, Den Ouden Infra, heeft deze glijbekisting op eigen initiatief naar het werk gebracht.

Dat is goed nieuws. In het eerste artikel op deze website beschreven wij dat het bestek geen specifiek type beschoeiing voorschrijft. De gemeente vond dat niet nodig. Wat je voorschrijft, moet ook worden toegepast. Dat kost geld — de gemeente had alle gangbare en zelfs wettelijk verplichte voorschriften al uit het bestek geschrapt om te bezuinigen op veiligheid. Dat kost ook werk, want wat je voorschrijft moet je ook controleren. Het bestek zegt alleen dat de aannemer “voorzieningen tegen het inkalven van de sleuf” moet treffen, maar laat de keuze aan de aannemer (bestekbepalingen, positie 221140). Dat de aannemer uit zichzelf een glijbekisting meebrengt, laat zien dat Den Ouden Infra de risico’s serieus neemt.

Wat doet een glijbekisting?

Een glijbekisting bestaat uit zware stalen panelen die in de grond worden gedrukt, aan weerszijden van de sleuf. De panelen glijden mee naar beneden terwijl de sleuf dieper wordt gegraven. Zo ontstaat er een veilige, beschoeide sleuf waarin de nieuwe rioolbuizen worden gelegd.

Een glijbekisting beschermt op twee manieren:

• Veiligheid van de werkers: de panelen voorkomen dat de wanden van de sleuf instorten. Bij een sleufdiepte van 3 meter — de gemiddelde diepte in de Millenerstraat — is beschoeiing wettelijk verplicht (Arbobesluit artikel 3.3)
• Bescherming van de omgeving: de panelen houden de grond op zijn plaats. Dat beperkt grondverplaatsing richting de woningen en vermindert het risico op verzakkingen

Een glijbekisting is niet hetzelfde als een damwand of een waterkerende constructie. De panelen houden grond tegen, maar geen grondwater. Het grondwater kan nog steeds onder de panelen door naar de sleuf stromen en weggepompt worden door de bemaling. Daardoor kan het grondwaterpeil onder de woningen alsnog dalen, met zettingen als gevolg.

Wat zegt het bestek?

Het bestek schrijft voor dat de aannemer over een lengte van 405 meter aan twee zijden van de sleuf voorzieningen moet treffen tegen inkalving. De gemiddelde diepte is 3 meter, met verticale wanden (taludhelling 1:0). Bij die diepte en verticale wanden is beschoeiing geen luxe maar noodzaak.

Het bestek schrijft echter niet voor welk type beschoeiing de aannemer moet gebruiken. De formulering luidt: “constructie ter keuze van de aannemer”. Een glijbekisting is een goede keuze. Het is een veelgebruikt systeem bij rioolwerk in bebouwd gebied.

De vraag: gaat de aannemer ze ook gebruiken?

De glijbekisting staat er al een tijd. Ze staan in het grasperk. Tot op heden zijn ze niet ingezet bij de werkzaamheden.

Dat roept de vraag op: gaat de aannemer deze glijbekisting nog gebruiken?

Een glijbekisting kost tijd en geld. De glijbekisting moet met een kraan worden geplaatst en verplaatst. Het werk gaat langzamer dan graven in een open sleuf. Dat is precies de reden waarom het bestek de keuze aan de aannemer laat — en waarom niet elke aannemer voor dit systeem kiest.

Maar in de Millenerstraat is de situatie bijzonder. De sleuf is 3 meter diep. De wanden zijn verticaal. De woningen staan dicht op de sleuf. De ondergrond is geen zand maar siltige leem. Onder die omstandigheden is een glijbekisting geen overbodige maatregel — het is een minimale voorzorgsmaatregel.

Conclusie

Den Ouden Infra verdient waardering voor het meebrengen van een glijbekisting naar de Millenerstraat. Het initiatief van de aannemer compenseert deels wat de gemeente in het bestek niet heeft voorgeschreven.

Nu resten de vragen:
1) of de glijbekisting ook daadwerkelijk wordt ingezet
2) of die minimale preventieve maatregel voldoende zal blijken te zijn